Poolwervel in 2024–2025: Onderzoek, Ontwikkelingen en Klimaatimpact

Overzicht

De poolwervel, een grootschalige cyclonale circulatie in de stratosfeer, heeft tijdens het seizoen 2024–2025 opmerkelijke afwijkingen vertoond. Deze veranderingen hebben aanzienlijke gevolgen voor het weer en het klimaat op wereldschaal.

Belangrijke Ontwikkelingen op het Noordelijk Halfrond

  • Vroegtijdige Verzwakking: De poolwervel op het noordelijk halfrond verzwakte uitzonderlijk vroeg dit seizoen. Volgens onderzoek van NOAA zal deze zich waarschijnlijk niet herstellen in de lente van 2025. Dit maakt het een van de vroegste “final warmings” sinds 1958.
  • Plotselinge Stratosferische Opwarming: In januari 2024 vond een belangrijke stratosferische opwarming plaats, waarbij warme lucht de stratosfeer binnendrong en de westelijke winden van de poolwervel omkeerde. Hierdoor verschoof de vortex van zijn normale positie boven de Noordpool. Bron
  • Meer Weersveranderingen (Niet Noodzakelijkerwijze Voorspelbaar): Hoewel sommige patronen zoals koude-uitbraken vaker voorkomen na een verzwakte vortex, leidt dit meestal tot onstabiele en moeilijk te voorspellen weersomstandigheden. De jetstream wordt grilliger, wat resulteert in langdurige kou of juist zachte periodes. Bron

Belangrijke Gebeurtenissen op het Zuidelijk Halfrond

  • Antarctische Hittegolf: In juli 2024 werd Antarctica getroffen door een recordhoge midwinter-hittegolf. Temperaturen lagen tot wel 28°C boven het gemiddelde. De combinatie van een zwakke vortex, El Niño en opwarming van de aarde heeft mogelijk bijgedragen aan deze gebeurtenis. Bron
  • Verzwakkende Zuidpoolwervel: Onderzoek toont aan dat de zuidelijke poolwervel de afgelopen jaren structureel zwakker is geworden. Verminderde zee-ijsbedekking en recordhoge zeetemperaturen spelen hierbij een rol. Bron

Link met Klimaatverandering

  • Jetstreamverstoring: De opwarming van het noordpoolgebied verlaagt het temperatuurverschil tussen de pool en de tropen, wat leidt

Comments

Popular posts from this blog

Wist je dat? De blauwe vinvis